24.02.2021, 17:06

DEĞERSİZ VE MUHTAÇ KUL

“Beynimde pencere varmış, kırkımdan sonra güneş doğdu.”

Beynine güneşin doğuşundan sekiz yıl sonra, kırk sekiz yaşında askerliği bırakıp mimar oldu Sinan. Mimarlığı isminin önüne vazgeçilmez bir sıfat oldu. Nefes aldığın müddetçe hiçbir şey geç değildir, lafından etkilendi. Bu yüzden 85 yaşında olsa dahi ustalık eserim dediği Selimiye Cami’ni bitirdi. 

Mimar Sinan kimi kaynaklara göre 375, kimi kaynaklara göre ise 475 esere imza attı. Eserlerinin birçoğu yüzyıllardır zamana meydan okuyor. Hakkında birçok ülkede “Depremi Yenen Mimar” diye haberler yapıldı. Ustalık eseri, ölümünden 423 yıl sonra, 2011 yılında Unesco Dünya Mirası Listesi’ne girdi. Yüzyıllar boyunca yüzlerce belgesele, yayına, habere, konferansa konu oldu. 

Zamana adeta meydan okuyan Mimarın, mühründe ise “El-Fakirul Hakir” (Değersiz ve Muhtaç Kul) yazıyordu. “Koca” lakabını almış mimarın alçak gönüllüğünün nişanesi… Ardına, yaptığı eserlerin ihtişamı ile gururlanacak nesiller bırakmıştı. Ama o, bu ihtişamın mimarı, kulluğunu hiç unutmadı. Unuttuğunda hatırlatsın diye mührüne işledi. 

Onun tevazusunu en iyi anlatan olaylardan biri de Selimiye Cami’nin inşaatı sırasında gerçekleşir. Bu bilindik rivayete göre cami minaresinin eğri olduğunu iddia eden çocuğu duyan Koca Mimar, çocuğun yanına gider. Ki bazı iddialara göre çocuk çalışanlar tarafından bu yüzden tartaklanmıştır. Mimar hangi minarenin eğri olduğunu sorar ve çocuğun gösterdiği minareye halat bağlatıp ustalara halatı çektirir. Çocuk minarenin düzeldiğine ikna oluncaya kadar bunu devam ettirir. Bu rivayet onun alçak gönüllüğünün yanında detaylara da ne kadar önem verdiğinin bir göstergesidir. 

“Yaptığın işi gönlünde hissedersen, ırmaklar çağlar içinde.” 

Bu şekilde nasihat etmişti. Çünkü kendisi yaptığı işi gönlünde hissedene kadar işle ilgileniyordu. Tepeden tırnağa, temelinden çatısına, bir padişahın beğenisinden bir çocuğun gözündeki eğriliğe kadar… Eserlerini ve ismini ölümsüz yapan nokta buydu. 

Mimar Sinan’a “Koca” lakabını kazandıran, Kanuni adına yaptığı Süleymaniye Cami’dir. Bu caminin yapımında meşhur bir başka rivayet gerçekleşir. Söz konusu rivayete göre caminin inşaatı sırasında Mimar Sinan’ın nargile içtiği ve inşaatın mimarın keyfinden ötürü geciktiği şeklinde bir haber Kanuni’ye ulaşır. Cami inşaatının yavaş gitmesinden dolayı kızgın olan Kanuni, haberi duyunca hiddetlenerek inşaata gider. Ve söylendiği gibi Mimar Sinan’ı nargile içerken görür. 

Kimi kaynaklara göre Mimar Sinan’ın içtiği nargilede tütün veya tömbeki yoktur. Mimar, nargilenin fokurtularını dinleyerek caminin akustiğini test etmektedir. Kaldı ki Mimar Sinan’ın akustik konusuna ne kadar önem verdiği, malzemelerin ses tutma kapasitesinden, yüzeylerin form ve geometrisine kadar bütün detaylarla ilgilendiği bilinirdi. 

Kimi kaynaklar ise Mimar Sinan’ın dumanın gidiş yönünü belirlemek istediğini, bunun için nargileden çıkan dumanı kullandığını belirtir. Aydınlatma için şimdiki gibi dev avizeler olmadığından caminin aydınlatılması için 250 adet kandil gerekmektedir. Mimar Sinan bu kandillerden çıkan is, camiye ve cemaate zarar vermesin diye islerin toplanacağı bir oda planlıyordu. Ve “is odası” diye adlandırılan bir bölme ile hem islerin cami içinde dağılmasını engellemek hem de bu islerden mürekkep üreterek hattatlara vermek istiyordu. 

Hangi gerekçe ile olursa olsun Mimar Sinan, Kanuni’yi ikna eder ve ona “Koca” lakabını kazandıran caminin yapımını 1557 yılında bitirir. Ve yaklaşık 30 yıl sonra vefat edince bu caminin yanında, ölmeden kısa bir süre önce kendi yaptığı sade türbeye defnedilir. 

Koca Sinan’ın mimarlığı o kadar büyüktür ki sürekli mimarlığı konuşulur ve bu yüzden eğiticiliğine pek sıra gelmez. Oysaki Koca Sinan aynı zamanda iyi bir eğiticidir. Onun öğrencilerinden biri olan Sedefkâr Mehmet Ağa, Sultan Ahmet Cami’nin mimarıdır.  Bir diğer öğrencisi İsa Muhammet Efendi ise Dünyanın Yedi Harikasından biri olarak kabul edilen Tac Mahal’in mimarlarından biridir. 

Yüz yıllık koca bir çınar; eserleri, eğiticiliği, tevazusu ile yaklaşık 450 yıl önce geçti bu fani dünyadan. “Biz hizmetimizi Allah için yaptık ve mükâfatını da ahirette bekliyoruz.” Yaşamının sonlarına doğru böyle söyledi. Gelin son sözü yine Koca Sinan’a bırakalım ve onun temiz yürekli dostlarından olmayı dileyelim. 

“Umut ederim ki, zamanın sonuna dek yaptıklarıma göz gezdirecek temiz yürekli dostlar, çabamdaki ciddiyet ve gayreti öğrendiklerinde insaflı bir gözle bakıp beni hayır duası ile anarlar inşallah.” 

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Hatayspor 33 50
7. Gaziantep FK 32 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 33 36
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 32 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 30 34
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 31 33
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
21
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sizce en başarılı Trabzon Milletvekili kim?
Sizce en başarılı Trabzon Milletvekili kim?
Namaz Vakti 18 Nisan 2021
İmsak 03:58
Güneş 05:31
Öğle 12:26
İkindi 16:10
Akşam 19:11
Yatsı 20:37