09.05.2022, 10:44

DHMİ İSTERSE UÇAK BİLETİ UCUZLAR

Hafta sonu açılacak Türkiye’nin 57’inci meydanı, Rize-Artvin Havalimanı hayırlı olsun.
Her şey tekerleğin icadıyla başladı. Bir yerden bir yere gitmeyi kafasına koyan insanlar önce tekerle yürüyen arabaları, sonra motorlu araçları ve ardından da uçak motorunu yaparak uçmayı başardı.
Uçakların yolcu taşımacılığında yoğun olarak kullanılması beraberinde yeni bir sektörün doğmasına neden oldu. Adına havacılık denilen bu sektörde uçakların inip kalkması için havalimanları yapıldı.
Her ne kadar uçakların en büyük gider kalemi yakıt (JetA1 Karosen) olsa bile, personel giderlerinden sonra havalimanı giderleri de önemli bir yekün tutmakta.
Devlet Hava Meydanları İşletmesi’nin (DHMİ) işlettiği ve de Yap-İşlet- Devret (YİD) olarak kiraladığı havalimanlarında belirlediği ücret tarifeleriyle, vermiş olduğu hizmetin karşılığını ya direkt ya da işletmecilerden dolaylı tahsil eder.

Trabzon Havalimanı Kurban Bayramı tatilinde tarihinin en yoğun günlerini  yaşadı
Bunların başında, “Terminallerde verilen hizmet ve sağlanan kolaylıklar karşılığı” terminali kullanan her giden yolcudan gidiş yönüne göre havayolu şirketince tahsil edilen ve havalimanı işletmecisine ödenen Yolcu Servis Ücreti (Havalimanı Vergisi) gelir. Bilet fiyatlarına havaalanı vergisi, akaryakıt harcı, hizmet bedeli ve check in ücreti dahildir. Yolcular bunun dışında her ne ad altında olursa olsun havayollarına ve havaalanı işletmelerine herhangi bir ücret ödemezler.
Akaryakıt harcı, havayollarının en büyük maliyet kalemi olan yakıt bedelinin sürekli değişim göstermesi nedeniyle, bilet ücretine ilave olarak tahsil edilen bir harç tutarıdır. Bu tutar, havayolları arasında farklılık gösterebilmektedir.
Bu fark, şirketlerin yapmış olduğu yakıt anlaşmalarından (Hadging) kaynaklanır.
Petrol fiyatları düştüğünde havayolları bilet fiyatlarını bu nedenle düşürmezler.
Havayollarında bilet ücretleri, arz talep dengesine göre belirlenir. Müsaitliği olan uçaklarda düşük olan bilet fiyatı, talebe göre giderek artar. Bu nedenle erken satın alınan bilet, daima daha ucuzdur.
Hizmet bedeli, bileti satın alma şekline (web/mobil, acente, istasyon, çağrı merkezi vb.) göre değişen bir ücrettir.
Bu miktar, Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği’yle (TÜRSAB) ortak belirlenir.

Havayolu şirketlerinin bizden almış olduğu bu ücretler DHMİ’nin belirlediği tarife cetvellerine göre tahsil edilir.
2022 yılı tarifesine göre İstanbul Havalimanı’nda dış hat yolcu servis ücreti 20 Euro, transit yolcu hizmeti 5 Euro, güvenlik ücreti 3 Euro, iç hat servis ücreti 3 Euro, iç hat transfer ise 1 Euro olarak belirlenmiştir. İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı’nda havalimanı vergisi dış hatta 13.5 Euro, iç hatta ise 3 Eurodur. Özel şirketlerin işlettiği Ankara, Antalya, İzmir, Milas-Bodrum, Dalaman Havalimanları’nda dış hat yolcu servis ücreti 15 Euro, iç hatlarda da 3 Euro’dur.
Bu ücretler havalimanları ihale edilirken belirlendiği için değiştirilmesi zor olsa da bir Cumhurbaşkanı kararıyla veya torba yasayla bir gecede değiştirilemez mi? Yurt dışına çıkmak için bir de 150 TL’lik yurt dışı çıkış harcı ödemek zorunludur.
Büyük patron DHMİ, yolculardan aldığı havalimanı vergisinin yanı sıra, ayrıca havayollarından konma, konaklama, aydınlatma, yaklaşma, yolcu köprüsü, elektrik, ısıtma, soğutma, havalandırma, haberleşme, ramp, hat bakım, ikram, temsil gözetim, akaryakıt ikmal imtiyaz, apron plaka, giriş kartı, iletişim sistemi, telekominikasyon, yer tahsis, su ve atık, check-in, kontuar, kiosk, banko, mönitor otopark, foto film çekim, sağlık hizmeti, emanet- kayıp eşya ve porter (bagaj taşıma) ücretleri adı altında 25 kalemde değişik miktarlarda ücretler tahsil eder.
DHMİ bir iş yapıyorsa, elbette bunun bir bedeli olmalı. Fakat, tarifelerde bazen ölçüyü kaçırdığını, bu ücretleri ödemek zorunda kalan havayollarının da bu fiyat artışını sattıkları uçak bilet fiyatlarına yansıttığını biliyoruz. Bir kamu kuruluşu olarak, yıllarca vergi rekortmeni olan DHMİ’nin havalimanı vergileri ve hizmet tarifelerinde yapacağı indirimler haliyle uçak bilet fiyatının ucuzlamasına neden olabilir. En büyük gider kalemi olan yakıt fiyatlarına müdahale şansı olmadığı için, DHMİ’den ve havayolu şirketlerinden de bu konuda vatandaşlar anlayış bekliyor. Geride bıraktığımız Şeker Bayramı’nda 1 saatlik tek yön iç hat yolculuğu için 800 TL’ye bilet satıldığını görünce üzüldük.
Bu fiyatlar bayram sonrası biraz aşağı düşse de yine ulaşılabilir olamayacak.
Bu gidişle, asgari ücretli, emekli ve dar gelirli milyonlarca insan uçak yolculuğu yapamayacaktır. Kederde, tasada, kıvançta diye başlayan Anayasa geldi aklıma. Hani nerede bu fırsat eşitliği.
Bu fiyatlarla havayolu, halkın değil de zenginin yolu olur ve dillerdeki “Uçan Türkiye” sloganı da mazide kalabilir.
Ucuz uçuşlar Türkiye’m.

***

DÜN TAKMAYANLAR ŞİMDİ DE TAKANLAR HEDEFTE

Maske hem serbest hem zorunlu.
Cumhurbaşkanı R. Tayyip Erdoğan’ın Covid-19 önlemleri kapsamında kapalı alanlarda uygulanan maske kullanımı şartının kaldırıldığını duyurmasından sonra doğrusu benim kafam karıştı.
Her ne kadar Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, bazı konulara açıklık getirdiyse de, ben nerede ve nasıl davranılacağı konusunda tereddüt içerisindeyim.
Bakan Koca "Maske kullanımı ulaşım ve sağlık kuruluşları haricinde gönüllülük esasıyla sürdürülecektir.” diyerek maske takmak istemeyenlere açık kapı bıraktı.
Eğri oturup doğru konuşmak gerekirse siz işi gönüllülük esasına bırakırsanız yüzde 90 oranında büyük bir çoğunluk maske takmayacaktır. Bu çok kesin.
Bakan Koca, “65 yaş üstü ve diğer kırılgan grupları korumakla yükümlüyüz. Risk gördükleri yerlerde maskeyle kendilerini korumalılar. Öte yandan öksürük, burun akıntısı, halsizlik gibi herhangi bir üst solunum yolu enfeksiyon belirtisi olan kişiler, maske takarak etrafındakileri korumalılar.” diyor ama bu konuya kim ne kadar uyar, kendini, etrafını ne kadar korur acaba?
Sayın Bakan Koca, “Maske kullanım zorunluluğunun uçakları da kapsayıp kapsamadığı" sorusu üzerine de sadece toplu taşıma ve sağlık kuruluşlarında vaka sayısı 1000'in altına inene kadar olmak üzere maske kullanımının sürdüğünü, onun dışında hiçbir alanda maske kullanımı olmayacak şeklinde açıklama yapıldığını hatırlattı. Dolayısıyla bunun içine, uçaklar da eğitim de kapalı alanlar olmak üzere tüm kurumlar da girmiş olur” diyen Koca, salgınla birlikte maskenin koruyucu olduğunun, enfeksiyon bulaştırmayı önlediğinin öğrenildiğine dikkati çekti.
Sayın Bakan, çok iyi niyetli ve iyimser bakış açısına sahip. Ama hayatın gerçeği öyle değil. Yaşayarak gördüm.
15 gün önce Trabzon’a seyahat ettim. Terminallerde maske zorunluluğu sürüyordu. Fakat, başta yemek yiyenler olmak üzere birçok insan maskesizdi.

Birçoğu da ya maskeyi burnunun altına ya da çenesinin altına indirmişti. Hiç kimsenin de onları uyarmak akıllarına gelmiyordu. Neden diye sorduğumda “Başımız belaya girer” cevabını aldım.
Uçakta ise, kabin memurlarının bu konuda çok gayret göstermesine rağmen, yemek içmek bahanesiyle birçok yolcunun maskelerini indirmekten büyük keyif aldığını ve ucuz kahraman edası takındığını gördüğüm için ağzımı açmadım ve hiçbir şey yemedim. Çift maske kuralından da hiç şaşmadım. Önümüzdeki hafta bir İzmir seyahati yapacağım. Tüm havalimanlarında yolcu salonlarında maske yasağı kaldırıldığı için nasıl bir manzarayla karşılaşacağım doğrusu bilmiyor, ama tahmin ediyorum.
Ben terminale girerken de çift maskemi takacağım. Daha düne kadar maske takmayanlara vebalı muamelesi yapan insanlarımız şimdi benim gibi maskesini takanlara öcü görmüş gibi bakacak. Varsın baksınlar, benim sağlığımı en iyi ancak ben korurum. Dilerim ve umarım ki benim gibi düşünen maskeli sayısı çok fazla olur. Varsın birileri öyle baksınlar.
Uçak içine gelince, şimdilik kabinde maske takmak zorunlu. Bu yasak da uzun sürmez bir süre sonra kaldırılır.
Ben uçaklardaki HEPA filtre diye anılan yüksek çözünürlüklü filtrelerin her üç dakikada bir havayı temizlemesine çok güvenmekle birlikte çift maskemi hiçbir zaman çıkarmayacağım. Ama biliyorum ki, birçok kişi kabin memurlarının onca iş arasında yapmayı ihmal etmedikleri ikaz veya uyarılara hiç aldırış etmeyecektir. Bu durum ne yazık ki baştan beri böyle. Yaptırımı olmayan yasak sürdürülemez.
Siz, siz olun hemen rehavete kapılarak maskeleri fora etmeyin. Sabırlı olunuz. En az 6 ay daha yasaklardan yana olan ben gereği neyse onu yapacağım. Ticari hayat, ekonomi ve turizm rahatlasın diye alınan kararların henüz erken olduğunu söylerken ne yazık k bu yılın da kayıp yıl sayılması gereğini kabullenmeliyiz derim.

 

Yorumlar (0)
18
açık
Namaz Vakti 22 Mayıs 2022
İmsak 03:00
Güneş 04:51
Öğle 12:23
İkindi 16:20
Akşam 19:45
Yatsı 21:27
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 37 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 37 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31