01.07.2022, 12:26

HAN DUVARLARI & SATILMIŞ

On yıl var ayrıyım Kına dağından,

Baba ocağından yar kucağından.

Bir çiçek dermeden sevgi bağından,

Huduttan hududa atılmışım ben.

Garibim namıma kerem diyorlar,

Aslımı el almış harem diyorlar.

Hastayım derdime verem diyorlar,

Maraşlı Şeyhoğlu Satılmışım ben.

                                                            8.Mart.  37.

                                                            (Düşülen tarih muhtemelen Rumi 1337’dir.)

***

Satılmış! Ne demek Allah aşkına böyle bir isim olur mu? Ha bir de bunun Satı’sı var, ne demekse? Han duvarına kazılacak başka isim, kalmamış mı?

***

Abuk sabuk, anlamsız, içi boş hatta çok aykırı anlamlar taşıyan ve Türkçe olmayan onlarca isim, cinsiyet belirleme partilerinde daha doğmamış çocuklara konurken “Han Duvarları”  bize ne anlatıyor? Ya Maraş’a ve bu kadim isme sahip çıkan ailelere ne demeli, onlar bize ne anlatıyor?

Satılmış ismi, Orta Asya derinliklerinden iz sürerek Anadolu’ya taşınmış Şamanik bir adlandırmadır. İnanışa göre “Erlik Han” (Türk-Altay mitolojisinde kötülük yapan Tanrı ruhudur) çocukları çalmakta ve satmaktadır. Çocuklarının ölmemesini, yeraltına gitmemesini isteyen aileler erkek çocuklarına Satılmış, kız çocuklarına da Satı adını verirlerdi. Şamanizm döneminde; ölüme karşı bir tedbir olarak çocuğun Tanrıya satılması, İslami dönemde de çocuğun uzun ömürlü olması için Ermişlere adanması inancının adıdır Satılmış. Kısaca tarihi zemini olan özel bir Türkçe isimdir Satılmış.

***

Kayseri-İncesu han duvarına kazılan bu mısralar bir halk ozanı olan Satılmış’a ait. Ömrü uzun olsun hayaliyle bu ismi alan Maraşlı Şeyhoğlu Satılmış, kısacık ömrüne çok şey sığdırmış. Mısralardan anlaşılıyor ki ömrünü “Cepheden cepheye vuruşarak” geçiren Satılmış, Trablusgarp Savaşından Yemen’e, oradan da Sarıkamış’a yüreğinde iki büyük aşkla yaşamış: “Vatan aşkı ve kendisini Kerem yapan adını bilmediğimiz Aslı’sının aşkı”

Han duvarına kazdıkları; “Vatanseverliğinin, ölümsüz aşkının ve ince hastalığının” anıtsal kitabesi gibidir. Rivayet edilir ki hancı, Maraşlı Şeyhoğlu Satılmışı tanıyıp tanımadığı sorulduğunda “Hana sağ indi, ölü çıktı geçende” cevabını verir. Maraşlı Şeyhoğlu Satılmış Kınalı Dağa(Ahir Dağı-Maraş) dönemedi, ama hikayesi “Han Duvarları” sayesinde ölümsüzleşti.

***

Maraş, bir Satılmışlar şehridir. Maraşlı Satılmışlar Kurtuluş Savaşı’nda da ömürlerini vatanlarının kutsallığına adadılar. Maraş’ı kahramanlaştırdılar, öldüler ama vatanlarını ölümsüz kıldılar. Kurtuluş Savaşımızda Maraş direnişinin kahramanları: Hilmi Dedeoğlu, Fatmalıoğlu Derviş, Osman Erşan, Terekzade Ahmet, Mümtaz Eren, Zeki Karakız, Yusuf Çavuş, Kılıç Ali Bey, Ragıp Hoca, Sütçü İmam, Senem Ayşe, Kara Yılan. Yani tüm Kahramanmaraş halkı, Satılmışlar ve Satılar.

***

Maraş’ta Satılmış ve Satı adının yeni doğanlara verilme uygulamasının çok azaldığını duymaktayız. Trabzon’da Temel ve Fadime adının unutulmaya yüz tutması gibi. Şimdilerde Maraş’ta; Dılbirin, Şervan, Varşin gibi hiç tanıdık olmadığımız isimlerin çokça verilmeye başlandığını duyuyoruz.

Zira Suriyeliler çocuklarına bu isimleri veriyorlarmış! Satılmış yerine; Şervan (savaşçı), Satı yerine Dılbirin (Yaralı yürek), ya kahraman yerine?

Faruk Nafiz ÇAMLIBEL’İ rahmetle anarak.

                                                                                                                           

Yorumlar (4)
Ümran BIÇAKCI 1 ay önce
Çok güzel.Her daim yeni şeyler öğreniyoruz sayenizde.Tesekkurler.Emeginize sağlık hocam.
IBRAHİM ŞAR 1 ay önce
Güzel bilgilerdi tşk ederim
Ali Karataş 1 ay önce
Kaleminize sağlık Sayın Hocam,farklı bir konu hakkında deneyim fırsatımız oldu sayenizde.
Nevzat_oktay@hotmail.com 1 ay önce
Cok guzel olmus
Ben bile nice satilmis adi veriliyor diye sorgulamisimdir
Aydinlatici bilginiz icin cooooook tesekkur ederim
26
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 09 Ağustos 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 1 3
2. Alanyaspor 1 3
3. Trabzonspor 1 3
4. Adana Demirspor 1 3
5. Beşiktaş 1 3
6. Galatasaray 1 3
7. Fenerbahçe 1 1
8. Ümraniye 1 1
9. Gaziantep FK 1 1
10. Sivasspor 1 1
11. Ankaragücü 1 1
12. Konyaspor 1 1
13. Hatayspor 0 0
14. Giresunspor 1 0
15. Antalyaspor 1 0
16. Kayserispor 1 0
17. Karagümrük 1 0
18. İstanbulspor 1 0
19. Kasımpaşa 1 0
Takımlar O P
1. Adanaspor 0 0
2. Altay 0 0
3. Altınordu 0 0
4. Bandırmaspor 0 0
5. Bodrumspor 0 0
6. Boluspor 0 0
7. Denizlispor 0 0
8. Erzurumspor 0 0
9. Eyüpspor 0 0
10. Gençlerbirliği 0 0
11. Göztepe 0 0
12. Keçiörengücü 0 0
13. Manisa Futbol Kulübü 0 0
14. Pendikspor 0 0
15. Rizespor 0 0
16. Sakaryaspor 0 0
17. Samsunspor 0 0
18. Tuzlaspor 0 0
19. Ö.K Yeni Malatya 0 0
Takımlar O P
1. Tottenham 1 3
2. Bournemouth 1 3
3. Arsenal 1 3
4. M.City 1 3
5. Newcastle 1 3
6. Brighton 1 3
7. Leeds United 1 3
8. Chelsea 1 3
9. Brentford 1 1
10. Fulham 1 1
11. Leicester City 1 1
12. Liverpool 1 1
13. M. United 1 0
14. Wolverhampton Wanderers 1 0
15. Everton 1 0
16. Aston Villa 1 0
17. Crystal Palace 1 0
18. Nottingham Forest 1 0
19. West Ham United 1 0
20. Southampton 1 0
Takımlar O P
1. Almeria 0 0
2. Athletic Bilbao 0 0
3. Atletico Madrid 0 0
4. Barcelona 0 0
5. Cadiz 0 0
6. Celta Vigo 0 0
7. Elche 0 0
8. Espanyol 0 0
9. Getafe 0 0
10. Girona 0 0
11. Mallorca 0 0
12. Osasuna 0 0
13. Rayo Vallecano 0 0
14. Real Betis 0 0
15. Real Madrid 0 0
16. Real Sociedad 0 0
17. Real Valladolid 0 0
18. Sevilla 0 0
19. Valencia 0 0
20. Villarreal 0 0