19.10.2021, 12:29

KADİM KENTİN YİTİK ZAMANLARI

KADİM KENTİN YİTİK ZAMANLARI

Bir ömre sığar mıydı bu kadar kayıplarımız.
Sanki hiç yaşanmamıştı, bunca yıllar anılar.
Bahçesinde incir ağacının gölgesine sinmiş serçeler gibi savruldu insanlar. 
Kara tahtasının başında kara bahtına aydınlık ışıkların saçıldığı taş yapı okulların bahçesinde mendil kapmaca oynayan çocukların geçmişiydi yıkılıp gidenler aslında.
Ya da köy okullarının tüten bacalarındaki odunları taşıyan yüreklerin yokluğu da sarmış viran olmuş okul bahçelerindeki hazan yapraklarının soluk renkleri gibi her yeri.
Dar sokaklarında top oynamaktan yorulmuş çocukların ağzını uzatıp susuzluğunu giderdiği çeşmeler de yok olup giderken, ne o çocukların şen şakrak halleri ne de geçmiş zaman izlerini hatırlatan bir taş parçası kalabilmiş bugüne.
Ya o denizin azgın dalgalarına bile aldırmadan kuzguni siyah kumlarına ayak izlerini bırakarak kendini Karadeniz’in serin sularına bırakan cesaret sahibi mahallenin abileri nerede.
Nerede anne kokulu komşu teyzelerimizin kapı önlerinde sohbet yaptığı sokaklar?
Her mevsim ayrı kokan bahçelerden yayılan ağaçların çiçekleri de terk etti bizi.
Bahçeler de betonun hışmına uğradı.

Kaybolup gittiler bir daha gelmemecesine, kiremit damlı evleriyle birlikte.
Boztepe koruyucu bir zırh gibi kucaklamışken kenti, ona da iki göz açıverdi zamanın ruhu, artık bu kentin halini kendi gözleriyle görebilsin diye.
İnsanlık tarihi ile yaşıt kadim kentin üzerinde yaşanan ve yaşatılan her ne varsa zaman tünelinden günümüze ulaşırken “imar” denen kavramın içi boşaltılarak, bir kentin ruhuna nasıl kıyılırın yüksek lisansı yapılır oldu Trabzon’da.
Bin bir çeşit balığı olan denizine bile sahip çıkılamadı.
Kayadan denize atlayıp dibinden midye çıkartıp iki taşın üzerine konulan teneke üzerinde midye pişirme şenliğini sorsan kim bilir şimdilerde?
Ne mavnalar, kayıklar, kadırgalar, gemiler, geldi geçti iskelelerden, limanlardan ilk çağlardan bu yana.
Kale duvarlarında hangi ustaların eli değdi ismini bilmediğimiz kralların emri ile.
Mabetler yapıldı ilkçağlardan bu yana her dönemin inancına uygun.
Hanlar, hamamlar, çeşmeler, konaklar süsledi kenti.
Hanlarda keselerin içinde parıldayan altın ve gümüş sikkelerin şakırtılarıydı, Uzak Doğu’nun ipeklerini baharatlarını getiren antik limana.
“Ciniviz’den kalma.” derler halen günümüzde biraz eski olmasın herhangi bir eşyaya, hatta eskilerden konuşan yaşlı bilge insana bile buralarda.
İsmi kalıp kendi yok olan ne eserler kaldı tarihin tozlu sayfalarında.
Kale surlarının hemen yanı başında kim bilir ne de hevesle giderdi kral kızı kendi ismini taşıdığı hamama.
Sonrasında Fatih’in askerleri yorgunluklarını bu hamamda atmışlar mı bilinmez.
Bilinen o ki ilk cuma namazını kıldığı Yenicuma Camii ve de yorgun bedenini dillendirip bir süre istirahat ettiği Fatih Hamamı da dâhil olmak üzere etrafının betonla sarılmasıyla görünmez olduklarıdır.
Çok mu zordu Trabzon’u fethetmekten kadim kentin olanca güzelliğini taşıyan tarihi kimliğini kayıp zamanın ruhu ile saklamak?
Kadim kentin yitik zamanlarında yaşayan insanlardan ne kaldı geriye? Bıraktık, kuleler kenti Trabzon’un geçmiş zaman hikâyelerini, çoğumuz, doğup büyüdüğü mahallesini, geleceğe hazırlandığı okulunu kaybetmiş durumda değil mi? 
Yorgun bedenlerin şehri Trabzon, yitip giden kayıp zamanını geri alabilir mi bir daha?

***

GÜLBAHARHATUN TÜRBESİ’Nİ EGZOZ DUMANLARINDAN KURTARABİLİR MİYİZ?

Gülbaharhatun, Yavuz Sultan Selim Han'ın annesidir.
Yavuz Sultan Selim Trabzon’da 1502/1524 yıllarında Valilik yaparken annesi 1510’da burada ölmüş ve Trabzon’da ismini taşıdığı mahallede toprağa verilmiştir.
Yavuz da annesi için Gülbaharhatun Camii Külliyesi içinde bir türbe yaptırmıştır.
Camii ve türbe Trabzon’un değerli kültürel varlığı olarak korunarak bugüne gelmiştir.
Ancak bugün Gülbaharhatun Türbesi neredeyse yolun içinde kalmış vaziyette.
 

Saniyede bir kaç aracın sürtünürcesine yakınlıkta yanından geçtiği Türbe egzoz dumanlarının kirliliğine maruz kalmakta.Zaman içinde kararan kirlenen türbenin kendine özgü duvar taşları zarar görmekte.
Vakıflar Genel Müdürlüğü zaman içinde kararan Türbe duvarlarını temizlenmesine rağmen yine de kısa sürede taşlardaki tahribat ortaya çıkmakta.
Bunca aracın türbenin hemen yanı başında seyrettiği bir ortamda Türbe’nin çıkan egzoz gazlarından zarar görmemesi mümkün değil.
Trabzon Valiliği yapmış sonrasında Osmanlı’nın en kudretli padişahlarından olan Yavuz Sultan Selim’in emaneti olan annesinin türbesine Trabzon, gereken özeni göstermelidir.
Ne yapılabilir?
Uzun ve kısa vadeli çözümler üretilebilir.
Bir kişinin bile zor geçebileceği Türbe ile yol arasında kalan kaldırımda durup bir Fatiha bile okuma imkânı yok denecek kadar sıkışık bir yerde Türbe.
Zaman içinde üretilebilecek en iyi çözüm Erdoğdu yoluna bağlantının tamamen alt geçitten verilmesi düşünülebilir.
Böylesi tarihi yapılar milli tarihimizin simgeleri olarak daha bir özenle korunmalıdır.

***


ÇAY BAHÇESİNDE BİR AFRİKALI

Kırk yıl düşünsek aklımıza gelir miydi?
Dedelerimize deseydik ki, gün gelecek çayı da fındığı da başka ülkelerden gelecek insanlar toplayacak inanırlar mıydı?
Geçenlerde Rizeli bir dostumla sohbet ederken söz döndü dolandı çay bahçelerinde çalışan işçilere geldi.
Bölgemizde çay ve fındık döneminde nüfusun arttığını, çayı ve fındığı olanın memleketine dönüp ürününü topladığını biliyorduk.
Bu durum yörenin vazgeçilmez klasiğidir.
Bir Karadenizli nerde olursa olsun, isterse yurt dışında bulunsun çayını fındığını toplama ya da toplatmak için mutlaka memleketine döner.
Şimdi de öyle mi acaba?
Rizeli dostumuza kulak verelim.
İsterseniz o anlatsın biz dinleyelim: “Çaylıklarımızda artık çalıştıracak yerli işçi bulmak çok zor. Hatta imkânsız. Biz çay toplama mevsiminde gelip hem memleket havası alıyor hem de çaylarımızı kesmek için işçi arıyoruz.
Köylerimizde kimse yok. Kalanlar yaşlı insanlar. Biz gurbetteyiz. Sağlığı yaşı uygun olanlar da tarlada çalışmıyor.
Diyeceksiniz ki, çay bahçelerinde kim çalışıyor. Kim topluyor çayı?
İyi ki yabancılar var.
Suriyeli, Gürcü, Afganlı, Iraklı hatta Afrikalı işçiler olmasa çay tarlada yanacak.”
Fındık bahçelerinde de benzer durumun olduğunu belirten dostumuz bir şekilde ürünü yarıcıya vermiş gibiyiz diyor.
Evet, bahçeler Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na dönmüş.
Her milletten insan var.
Peki, ne olacak bizim milletin hali?
Üreten yok hazıra konmak isteyen, zahmetsiz ekmek arayan çok.
Çok mu zenginiz yoksa çok mu tembel, anlayamadım.
Siz anlarsınız, bize de anlatın.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Alanyaspor 14 24
5. Fenerbahçe 13 23
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 13 10
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 13 30
2. Man City 13 29
3. Liverpool 13 28
4. West Ham 13 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. M. United 13 18
9. Brighton 13 18
10. Leicester City 13 18
11. Crystal Palace 13 16
12. Brentford 13 16
13. Aston Villa 13 16
14. Everton 13 15
15. Southampton 13 14
16. Watford 13 13
17. Leeds United 13 12
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 13 9
20. Newcastle 13 6
Takımlar O P
1. Real Madrid 14 33
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Espanyol 15 20
10. Valencia 15 19
11. Osasuna 14 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Cádiz 15 12
18. Elche 14 11
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
22
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sizce en başarılı Trabzon Milletvekili kim?
Sizce en başarılı Trabzon Milletvekili kim?
Namaz Vakti 29 Kasım 2021
İmsak 05:47
Güneş 07:17
Öğle 12:14
İkindi 14:40
Akşam 17:02
Yatsı 18:27