25.11.2021, 14:25

KANİJE

Kale’ye kapanan, sihirbaz bir tilkidir ki ismi Tiryaki Haşan Paşa’dır. Haşan Paşa, adama kale vermez. İsterseniz buyurun kuşatmaya gidelim. O zaman düşüncelerimin doğru olduğunu gözünüzle görüp onaylarsınız.”

Kral Ferdinand’ın huzurunda toplanan harp meclisinde söylendi bu sözler. Osmanlı Devleti’nin himayesinde olan Kanije kalesinin kuşatılması planlanıyordu. Sözleri söyleyen kişi daha önce, Kanuni Sultan Süleyman döneminde, Sektuvar kalesini Osmanlı’ya karşı müdafaa etmiş bir generaldi. General, Tiryaki Hasan Paşa’nın çok mahir bir komutan olduğunu bizzat biliyordu ve Kral Ferdinand’ı uyarmak istemişti.

Ancak General’in uyarılarına şüphe ile yaklaşan Kral. “Bu adam Türklerle dosttur. Bize korku vermek istiyor” diyerek kuşatma emrini verir.

Bugün Macaristan Devleti’nin sınırları içinde olan Kanije Kalesi 1600 yılında Osmanlı Ordusunun kırk günlük kuşatması sonucu ele geçirilmişti. Bu olaydan bir yıl sonra, 1601 yılında Avusturya, İtalya, İspanya, Malta ve Papalık askerilerinden oluşan Kral II. Ferdinand komutasındaki ordu tarafından Kanije Kalesi tekrar kuşatılır. Bu kez roller değişmiştir. Osmanlı Devleti kaleyi savunmaya çalışıyordur.

Kaleyi savunmak ile görevli olan kişi Tiryaki lakaplı Hasan Paşa’ydı. Ona neden tiryaki dendiği ile ilgili çeşitli rivayetler var. Bu rivayetlerin doğruluğu muamma ancak muamma olmayan onun yüzyıllar geçse de unutulmayacak bir savunmaya imza attığıdır. Tiryaki Hasan Paşa’nın doğum tarihi de tam olarak bilinmediği için bu savunmayı komuta ettiği sırada kaç yaşında olduğunu da bilmiyoruz. Ancak yetmiş yaşının üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

Tiryaki Hasan Paşa’nın sıra dışı askeri ve psikolojik harp teknikleri vardı. II. Ferdinand’ın orduları kaleyi kuşatıp saldırıya başladığında Hasan Paşa oldukça pasif bir direniş gösterir. Sadece tüfek atışı ile karşılık verir. Düşman kuvvetleri Türklerde top olmadığına ikna olana kadar bu tavrı sürdürür. Ne zaman ki düşman toplu halde hücum etmeye başlar o zaman kalede bulunan yüz topa birden ateş emri verir.

Kalede içleri kum dolu olan çuvalların üstlerini barut veya un ile doldurtur. Esir aldığı askerleri bu alanlarda tutsak ederek cephane ve yiyecek sorunu olmadığına ikna eder. Onları, yiyecek sıkıntısı olmasına rağmen yağ, bal, et ile besler. Ve nihayetinde idam kararı aldığı bu esirlerin Macar asıllı bir komutan vasıtası ile kaçmasına göz yumar.

Esirler kale içinde gördüklerini anlattıkça düşman askerinin morali bozulur. Tiryaki Paşa bir yandan da kale içinde müzikli eğlenceler düzenleyerek düşman askerine kalede her şeyin yerinde olduğuna dair mesaj verir. Tüm bunların yanında İstanbul’a haber yollamak için yazılan sahte mektupların düşman eline geçmesini sağlar. Sadrazam adına yazılmış bu mektuplarda kale içinde durumun çok iyi olduğu, yardıma ihtiyaç olmadığı yazıyordu. Bu söylentiler düşman askerleri içinde dilden dile yayılır.

Bir ara kale içinden kaçan Macar asıllı bazı kişiler, Ferdinand’a kalede durumun hiç iç açıcı olmadığını, erzak ve silah mühimmatının oldukça az olduğunu söyler. Bu durumu öğrenen Tiryaki Paşa, Ferdinand’a bu bilgiyi veren kişilerin aslında Osmanlı casusu olduğunu, amaçlarının Ferdinand’ı umutlandırıp tüm kış boyunca kale dışında bekletmek olduğunu anlatan dedikodular yayar. Tiryaki Paşa bu konuda öyle başarılıdır ki Ferdinand bu dedikodulara inanarak kendisine bilgi veren Macar asıllı bu kişileri idam eder.

Tiryaki Hasan Paşa erzaklarının ve cephanelerinin iyice azaldığı bir dönemde onu tarihe yazdıran numarasını yapar. Önce Osmanlı Devletinin büyük bir ordu ile yardıma geleceği dedikodusunu yayar. Ve bir müddet sonra kuşatmanın 73. Gecesi, 18 Kasım 1601 tarihinde Huruç (Gece Baskını) harekâtını başlatır. Top atışları, mehteran eşliğinde kalede bulunan 3000 kişi ile gece baskını düzenler. Bir süredir Osmanlı ordusunun yardıma geleceği dedikodusunu duyan Ferdinand’ın askerleri de mehteran ve top atışları ile bunun gerçekleştiğini zanneder. Ve cephede olan her şeyi bırakarak apar topar kaçmaya başlar.

Huruç harekâtıyla Kanije savunması başarıya ulaşır. Avusturya ve müttefikleri karşısında alınan başarı Sultan Üçüncü Mehmed Han’ı (1596-1603) oldukça sevindirir. Tiryaki Hasan Paşaya vezir rütbesi verir. Murassa kılıç, üç hilalli sancak ve methiyeler içeren bir ferman gönderir.

Padişah’ın fermanı okuyan Tiryaki Hasan Paşa’nın ağlayarak şu sözleri söylediği rivayet edilir: “Kanije Müdafaası gibi pek küçük bir hizmete karşılık bize vezirlik vermişler, devletin vezirliği bizim gibi kocamış ihtiyarlara mı kaldı.” 

Son olarak buradan merak edenlere hatırlatalım. Başrolünde Cüneyt Arkın’ın oynadığı 1982 yapım “Kanije Kalesi” adlı film bu tarihi savunmayı anlatır. İlgilenenlere duyurulur.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Alanyaspor 14 24
5. Fenerbahçe 13 23
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 13 10
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 13 30
2. Man City 13 29
3. Liverpool 13 28
4. West Ham 13 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. M. United 13 18
9. Brighton 13 18
10. Leicester City 13 18
11. Crystal Palace 13 16
12. Brentford 13 16
13. Aston Villa 13 16
14. Everton 13 15
15. Southampton 13 14
16. Watford 13 13
17. Leeds United 13 12
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 13 9
20. Newcastle 13 6
Takımlar O P
1. Real Madrid 14 33
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Espanyol 15 20
10. Valencia 15 19
11. Osasuna 14 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Cádiz 15 12
18. Elche 14 11
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
22
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sizce en başarılı Trabzon Milletvekili kim?
Sizce en başarılı Trabzon Milletvekili kim?
Namaz Vakti 29 Kasım 2021
İmsak 05:47
Güneş 07:17
Öğle 12:14
İkindi 14:40
Akşam 17:02
Yatsı 18:27