Çocukluk, bir insanın karakterinin ve dünya görüşünün şekillendiği en verimli andır.
Bugünün modern eğitim dünyasında okul öncesi eğitim ile geleneksel bir dokunuşla birleşen
Sıbyan mekteplerini yan yana getirdiğimizde aslında ikisinin de çocuğun elinden tutan güçlü
yönlerini görüyoruz.
Günümüz okul öncesi sınıflarına girdiğimizde, gözlerimiz rengarenk materyaller, içimizi
ısıtan etkinliklerin üzerinde gezerken; kulağımız öğretmenin mırıldadığı şarkıya odaklanır.
Okul öncesi eğitimde her gelişim alanına dokunarak öğrenim sağlanır. Müzikte bu yolda
kullanılan önemli araçlardandır.
Okul öncesi eğitimde müzik, çocuğun dünyasına bir “disiplin, neşe” olarak girer. Çocuk
tutuğu ritimle söylediği şarkılarla farkında olmadan odaklanmayı ve senkronize olmayı
öğrenirken, müzik bir nevi zihin matematiği olur. Bu aslında yeni bir dokunuş değildir.
Osmanlı’da Sıbyan mekteplerinde de çocuklar harfleri ve duaları yüksek sesle tekrar eder,
ritimle ezberlerdi. Sıbyan mektebi geleneğinde ise musiki, bir "hal dili" ve edep eğitimidir.
Değerler eğitimi verilirken araya giren bir ilahi veya kulaklarda yer eden yumuşak bir makam,
çocuğun manevi dünyasını estetikle yoğurur.
Sesin zarafeti, kelimelerin hikmetiyle birleştiğinde; çocuk sadece bir şarkı öğrenmiş olmaz
aynı zamanda merhametin ve sevginin tınısını öğrenir.
Bu iki yaklaşımda en büyük kazanç müzikle tanışan çocuk, hayatın gürültüsü içinde kendi
sesini duymayı öğrenir. Modern okul öncesi eğitiminde müzik bir gelişim aracı olarak
kullanılırken; Sıbyan mektebi onu bir kimlik ve huzur inşası olarak kullanır.
Neticede eğitimde müzik bir lüks değil, gelişim yolculuğundaki en yakın arkadaştır. Zihni
ritimle kalbi hoş seda ile birleşen çocuk, geleceğe sadece bilgiyle değil, zarafetle de yürür.
Biri çocuğa dünyanın ritmini öğretir, diğeri ruhun makamını fısıldar.
Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümünü Okul Öncesi Öğretmenliği Ana
Bilim Dalı Topluma Hizmet Dersi Kapsamında Dr. Öğr. Üyesi Gülsün KARSLI rehberliğinde
hazırlanmıştır.
KAYNAKÇA:
Özden, E.(2013) Osmanlı Maarifinde Musiki, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi