Trabzon'da Değirmendere Vadisi'nde faaliyet gösteren sekiz kömür depolama ve paketleme tesisinin durdurulması kararı, yalnızca sekiz işletmeyi değil, şehirde yıllardır çözülemeyen bir sorunu yeniden gündeme taşıdı. Bir tarafta çevre ve insan sağlığı, diğer tarafta üretim, istihdam ve ticaret...
Bu şehir, her krizi "kapat" ya da "devam et" ikilemiyle mi yönetecek?
Eğer bu tesisler çevreyi kirletiyor, insan sağlığını tehdit ediyor ve yasal şartları yerine getirmiyorsa elbette gerekli yaptırımlar uygulanmalıdır. Hukukun ve çevrenin pazarlığı olmaz.
Ancak diğer taraftan, yüzlerce insanın ekmek kapısını bir gecede kapatmanın da kamu yararına hizmet ettiğini söylemek kolay değildir. Çünkü işsiz kalan her çalışan, üretimden çekilen her firma ve zayıflayan her ticaret halkası sonunda yine Trabzon ekonomisine zarar verir. Sektör temsilcileri de kararın istihdamı ve ticareti olumsuz etkileyeceğini savunuyor.
O halde çözüm yasaklamak değil, dönüştürmektir.
Trabzon artık günü kurtaran kararlar yerine uzun vadeli şehir planlaması yapmak zorundadır.
Öncelikle şehir merkezinin içinde kalan bu tür tesisler için modern bir Lojistik ve Endüstriyel Depolama Bölgesi oluşturulmalıdır. Toz bastırma sistemleri, kapalı depolama alanları, filtreleme teknolojileri ve sürekli çevresel ölçüm zorunlu hale getirilmelidir.
Bununla birlikte bağımsız üniversiteler, meslek odaları ve çevre uzmanlarından oluşacak bir denetim kurulu kurulmalı, ölçüm sonuçları her ay kamuoyuyla paylaşılmalıdır. Şeffaflık, hem vatandaşın güvenini artırır hem de işletmelerin sorumluluk bilincini güçlendirir.
Kurallara uyan işletme üretmeye devam etmeli, uymayan ise gerekli süre verilmesine rağmen eksiklerini tamamlamıyorsa faaliyetini sürdürememelidir. Hukuk herkese aynı mesafede durmalıdır.
Trabzon'un en büyük problemi çoğu zaman karar almak değil, kararları yıllarca ertelemektir. Sorun büyüyor, şikâyet artıyor, ardından bir gün çok sert bir karar geliyor. Böyle olunca da herkes mağdur oluyor.
Bugün ihtiyacımız olan şey, çevreyi de ekonomiyi de aynı cümlede savunabilen bir yönetim anlayışıdır.
Çünkü temiz hava ile istihdam birbirinin rakibi değildir.
Gerçek başarı insanların sağlığını korurken üretimi de yaşatabilmektir.
Trabzon bunu başarabilecek bir şehir. Yeter ki günü kurtaran tartışmalar yerine geleceği kurtaran çözümler üretelim.