Beyin vücudumuzun yaklaşık %2'sidir. Beyinde yaklaşık 86 milyar sinir hücresi vardır. Vücudun en çok çalışan ve enerji tüketen organıdır, enerjisinin yaklaşık %20'sini kullanır. Bu nedenle dinlenmeye ihyiyacı vardır. Sağlık için iyi uyku olmazsa olmazdır. Uyku, yalnızca bedenimizin dinlendiği bir zaman dilimi değil; beynimizin kendini yenilediği, hafızamızın güçlendiği ve vücudumuzun yeni bir güne hazırlandığı önemli bir süreçtir.
İyi uyku, çoğu zaman günlük alışkanlıklarımızı düzenlemekle başlar.
Karadeniz'de günler hızlı akar. Sabah erkenden işe yetişir, akşam bir bardak demli çayla televizyonun karşısına geçer, uykuyu da günün en sonuna bırakırız. Oysa uyku bir lüks değil; beden ve zihnin kendini yenilediği temel bir ihtiyaçtır. Yetersiz uyku dikkatimizi, ruh halimizi ve genel sağlığımızı olumsuz etkileyebilir. Yetişkinlerin çoğu için gece yedi ile dokuz saat arası uyku önerilir. İyi haber şu ki uykuyu düzeltmek için büyük değişiklikler gerekmez; küçük ve düzenli alışkanlıklar çoğu zaman işe yarar.
Saatlerinizi sabitleyin
Hafta sonu dahil her gün yaklaşık aynı saatte yatıp kalkmaya çalışın. Vücudumuzun bir iç saati vardır ve düzeni sever. Yatmadan önce yarım saat kadar yavaşlamak da bu düzene yardımcı olur.
Çayı ve kahveyi akşama yaymayın
Karadeniz sofrasında çay vazgeçilmezdir; ancak içindeki kafein vücutta saatlerce etkisini sürdürebilir. Öğleden sonra geç saatlerden itibaren demli çayı, kahveyi ve kolayı azaltmak, akşamları açık çay ya da bitki çaylarına geçmek fark yaratabilir. Akşam yemeğini de yatmadan en az iki üç saat önce, mümkünse hafif tutmak iyi olur.
Ekranlara paydos
Telefon, tablet ve televizyon hem ışıklarıyla hem de içerikleriyle zihni uyanık tutar. Yatmadan bir saat önce ekranları kapatmayı deneyin. Yatağa telefonla girmek yerine kitap okumak ya da sakin bir müzik dinlemek daha iyi bir tercihtir.
Akşam rutini oluşturun
Ilık bir duş, hafif esneme hareketleri ve birkaç dakika derin nefes, bedene "gün bitti" mesajı verir. Her akşam aynı sırayla yapılan küçük işler zamanla uykuya geçişi kolaylaştırır.
Yatak odanız uykuya uygun olsun
Oda serin, karanlık ve sessiz olmalı; 18-20 derece çoğu kişi için uygundur. Bölgemizin nemli havasında odayı gün içinde mutlaka havalandırın, çünkü nemli ve havasız bir oda rahat uyumayı zorlaştırabilir. Sokak ışığı ya da sesi rahatsız ediyorsa kalın perde veya kulak tıkacı işinizi görür.
Gün ışığı ve hareket
Gün içinde dışarı çıkıp yürümek hem iç saatinizi ayarlar hem de geceleri daha kolay uyumanıza yardımcı olur. Bulutlu ve yağmurlu günlerde bile dışarıdaki ışık içeridekinden çok daha güçlüdür. Yoğun egzersizi yatmadan hemen önceye bırakmayın. Gündüz şekerleme yapıyorsanız saat 14’ten sonraya bırakmayın ve 20-30 dakikayı geçmemeye çalışın.
Uyku gelmiyorsa
Zorla uyunan uyku hayır getirmez. Yatakta yirmi dakika boyunca uyuyamadıysanız, saate bakıp gerilmek yerine kalkın. Loş bir ışıkta sakin bir şey yapın, uykunuz gelince yatağa dönün. Kafanızı meşgul eden işleri azaltmaya çalışın.
Ne zaman yardım alınmalı?
Bu önerilere rağmen birkaç haftadan uzun süredir uykuya dalmakta ya da uykuyu sürdürmekte zorlanıyorsanız, gün içinde aşırı uyku hali yaşıyorsanız ya da yakınlarınız uykunuzda yüksek sesle horladığınızı ve nefesinizin durduğunu söylüyorsa aile hekiminize danışın. Uyku sorunlarının tedavi edilebilir nedenleri olabilir ve yardım istemek çok yerinde bir adımdır.
İyi bir gece uykusu, ertesi günün enerjisi ve sağlığı için yapabileceğimiz en kolay yatırımlardan biridir.
