Trabzon’un Ortahisar tarihi mahallelerinden Faroz, Osmanlı’dan beri bu isimle bilinirken uzun süredir Yalı Mahallesi olarak anılıyor; muhtar Hamdi Karaçomak ise hem mahallenin sorunlarını hem de Faroz’un tarihini anlattı
REFERANDUM SÜRECİ
Referandum süreci hakkında ne düşünüyorsunuz?
Ortahisar’da Yalı Mahallesi’nin adının “Faroz Yalı Mahallesi” olarak değiştirilmesine yönelik referandum sürecine ilişkin mahalle muhtarı Karaçomak, “Süreç hakkında olması gerekenin olduğunu düşünüyorum. Zaten bu konunun öncülerinden biri de benim. Faroz Mahallesi’nin insanları yıllardır bize bunu soruyordu. ‘Biz Yalı Mahallesi’nde yaşamıyoruz, Faroz’da yaşıyoruz,’ diyorlardı. Yani insanlar kendilerini Farozlu olarak görüyor. Faroz’da yaşıyorsak, Faroz isminin geri gelmesini talep ettiler. Biz de her konuda olduğu gibi bu konuda da vatandaşın talebine destek olduk. Referandumda da oldukça yüksek bir katılım ve oy geldi” değerlendirmelerinde bulundu.
FAROZ BİR TANE
Yalı olarak değiştirilmesini nasıl değerlendiriyorsunuz? Sizce ne amaçla değiştirildi?
Mahallenin Osmanlı döneminden bu yana Faroz olarak bilindiğini ve Türkiye’de tek olduğunu vurgulayan Muhtar Karaçomak konuya yönelik şunları söyledi:
“Şimdi teknoloji çağındayız, Google’da ‘yalı’ kelimesi Rumca kökenli gösteriliyor. Ama biz burada yıllardır yaşıyoruz; atalarımız Farozlu olarak doğdu ve Farozlu olarak yaşadı. Ben 23 yıl Avrupa’da yaşadım; İsviçre, Avusturya ve Almanya’da arabaların arkasında ‘Faroz’ yazdığını gördüm. Faroz bilinen, tanınan bir yer. Türkiye’de sahil kesiminde binlerce ‘Yalı Mahallesi’ ve ‘Yalı Caddesi’ var, çünkü üç tarafımız denizlerle çevrili. Ama Faroz Mahallesi bir tane; Türkiye’de başka yok. Dünyada ise İtalya, İspanya, Yunanistan, Mısır ve Portekiz’de, hatta Latin Amerika’da kıyı bölgelerinde fener olan yerlerde Faroz ismi kullanılıyor. Atalarımız Faroz olarak yaşadı. Belli bir dönem Yalı Mahallesi olarak devam ettik, ama biz Osmanlı’dan beri kullanılan Faroz isminin geri gelmesini istedik. Mesele bu kadar basit”
FAROZ BİR KÜLTÜR
Yalı Mahallesi ismi kültürel hafızayı siliyor mu? Size neyi çağrıştırıyor?
Yalı Mahallesi isminin kültürel hafızayı sildiğini belirten Karaçomak, “Tabii ki siliyor. Çünkü Yalı dediğiniz zaman sıradan bir isim oluyor. Ama Faroz Mahallesi dediğinizde, Türkiye’de ve hatta dünyada bilinen bir yerden bahsediyorsunuz. Faroz bir kültür. Biz Faroz kültürüyle büyüdük; Yalı kültürüyle değil” dedi.
MAHALLE RUHU ENDİŞESİ
Mahallenizin kentsel dönüşüme ihtiyacı var mı?
Mahallenin kentsel dönüşüme ihtiyaç duyduğunu ancak bunun kültürel yapıyı bozacağından endişe ettiklerini söyleyen Karaçomak, “Evet, zamanın şartlarına ayak uydurmak için kentsel dönüşüme ihtiyaç var. Ama mahalle olarak kentsel dönüşümü çok da istemiyoruz. Başka mahallelerde yaşananları görüyoruz; kentsel dönüşüme giren mahallelerde çoğu zaman sakinler kendi yerlerinde kalamıyor. Evleri değerinin altında alınıyor, sonrasında söz verilse bile yeni yapılan yerlerin fiyatları çok yükseliyor. İnsanlar bunu karşılayamayınca başka mahallelere taşınmak zorunda kalıyor. Farozlular aslında kentsel dönüşüme ihtiyaç olduğunu biliyor ama bir yandan da değişimin mahalle kültürünü bozacağından endişe ediyor” diye konuştu.
BELEDİYELERDEN DESTEKLER TAM
İsim dışında mahalle sakinlerinin en çok talep ettiği hizmet nedir?
Mahallenin yol sorunlarına değinen Muhtar Karaçomak belediyelerin desteklerini tam gaz sürdürdüğünü belirtti. Karaçomak, “Bizim yol sorunlarımız vardı ve bu konuda iki belediyemiz de çalışıyor. Özellikle belirtmek isterim; hem Büyükşehir Belediyesi hem de Ortahisar Belediyesi mahallemize hizmet konusunda çaba gösteriyor. Ortahisar’da 80’den fazla mahalle var, bu yüzden bazen sıra hemen gelmeyebiliyor. Ancak birkaç hafta içinde mutlaka çalışmalar yapılıyor. Ben kendi mahallem adına konuşuyorum; belediyelerden hizmet alıyoruz ve bu konuda iki belediyeye de teşekkür ediyorum. İhmal edildiğimizi düşünmüyorum. Hizmetler tam anlamıyla yeterli değil, ama Büyükşehir Belediyesi’ni değerlendirirken tüm Trabzon’u göz önünde bulundurmak lazım. Ortahisar Belediyesi’nin imkânları daha kısıtlı olmasına rağmen, ellerindeki imkânlarla iyi işler yapıyorlar. Yeterli mi derseniz, tam olarak yeterli değil ama ellerinden geleni yaptıklarına inanıyorum” ifadelerini kullandı.
YAPILMASI GEREKEN YAPILDI
Mahallenizde altyapı sorunu var mı?
Altyapı sorunlarına ilişkin Karaçomak, “Altyapı sorunumuz vardı. Murat Zorluoğlu göreve geldiğinde ‘Elimizi taşın altına koyacağız’ dedi. Bize, yani muhtarlara da ‘Siz de söyleyeceksiniz, biz de yapacağız’ dedi. Gerçekten Trabzon’da ciddi altyapı çalışmaları yapıldı. Şehrin birçok yerinde kazılar oldu ama bu çalışmalar yapılması gereken şeylerdi” şeklinde konuştu.
DAR SOKAKLAR AMBULANSI ENGELLİYOR
Ulaşımda sıkıntı var mı?
Karaçomak, ulaşımda ciddi bir sorun olmadığını belirterek, mahallenin bazı dar sokaklara sahip olduğunu söyledi. Karaçomak, “Burası Ortahisar’ın merkezine yakın bir mahalle ve her yere ulaşım sağlanabiliyor. Sadece bazı dar sokaklarımızda itfaiye araçlarının geçişinde zaman zaman zorluk yaşanabilir. Ancak bu durum yalnızca bizim mahallemize özgü değil; toplu taşıma hizmetleri ise genel olarak yeterli” diye konuştu.
SOSYAL YAŞAM ALANI EKSİK
Mahallenizde gençlere ve çocuklara yönelik sosyal alanlar var mı?
Muhtar Karaçomak, mahallede kadınlar ve gençler için yeterli yaşam alanı bulunmadığını belirterek talepte bulunduklarını açıkladı. Karaçomak, “Maalesef bu konuda eksiklerimiz var. Böyle bir alanımız yok. Sahil tarafına kadınlar için bir merkez talep etmiştim. Faroz Kültür ve Sosyal Yardımlaşma Derneğimizde kadınlarımız Kur’an okuma, kazaziye, örgü ve maket gemi yapımı gibi etkinlikler yapıyor. Kadınların vakit geçirebileceği ve el işleri yapabileceği bir sosyal alan istiyoruz. Ayrıca küçük bir alanla kadınlara yönelik balık konservesi ve ürünleri üretebilecekleri bir kooperatif kurmayı planlıyoruz. Projemizi Tarım İl Müdürlüğü’ne de sunmuştuk, ileride hayata geçirmeyi hedefliyoruz” diye vurguladı.
SU BASKINLARI YAŞANIYOR
Doğal afetler mahallenizi nasıl etkiliyor?
Yoğun yağmur ve sel taşkınlarıyla ilgili açıklamalarda bulunan Muhtar Karaçomak, yukarı mahallelerden gelen sular nedeniyle dükkan ve evlerin su altında kaldığını belirterek mağduriyet yaşadıklarını söyledi. Karaçomak, “Heyelan olduğunda su baskınları oluyor. Bütün Erdoğdu, Bahçecik ve yukarı mahallelerden gelen sular aşağıya akıyor. Yukarıdan gelen su, sahildeki ana hatlara ulaşana kadar yetmiyor. Fazla su dar kanallardan geçemediği için Faroz’da, özellikle birinci sahil yolunda—deniz tarafındaki yeni yol değil, eski yol tarafında—sular birikiyor. Beşirli tarafında olduğu gibi biz de aynı sorunu yaşıyoruz. Sahil yolu ve Beşirli–Faroz yolu tamamen su altında kalmasa da, yol kenarındaki dükkanlar ve ilk evler su baskınlarından etkileniyor. Bu problemi yetkililere böyle aktarıyoruz” dedi.
SAĞLIK OCAĞI ŞART
Mahalleniz için öncelikli beklentileriniz neler?
Muhtar Karaçomak, mahalle için öncelikli beklentilerini ve gündemdeki sorunları açıkladı. Karaçomak, dört mahalleyi kapsayan sağlık ocağı sorununa özellikle dikkat çekerek, “Faroz ismi meselesinden sonra Türkiye gündemine taşıyabileceğimiz projeler üzerinde çalışıyoruz. Örneğin, gençlerin iş bulmalarını kolaylaştıracak, boş vakitlerini kahve köşelerinde geçirmekten uzaklaştıracak çalışmalar planlıyoruz. Kadınlarımız ve kızlarımızın evde oturmak yerine çalışabilecekleri alanlar oluşturmak da hedeflerimiz arasında. Kadınların bir araya gelip çalışabileceği küçük bir bina ya da mekân kurmayı düşünüyoruz. Yeni Mahalle, Kurtuluş, Faroz ve Hızırbey’de yaşayan insanlar şu anda 24 Şubat Ortaokulu’ndaki sağlık ocağına gitmek zorunda. Oysa Kurtuluş tarafında, ana yol geçmeden tüm mahallelerin ulaşabileceği bir alan var. Buraya sağlık ocağı yapılırsa, mahalleler için ulaşım çok daha kolay olacak. Bunun için dilekçe verdik, şimdilik red cevabı aldık ama konuyu takip ediyoruz. Sağlık İl Müdürlüğü’nden bir yetkilinin numarasını aldık; uygun bir yer tahsis edilirse, hem Faroz hem de çevredeki mahalleler için büyük rahatlama sağlanacak” diye konuştu.
SU BOŞUNA AKIYOR
Hayata geçirilmesini istediğiniz projeler var mı?
Muhtar Karaçomak, mahalledeki su kaynaklarının verimli kullanımına yönelik projesini paylaştı. Karaçomak, “Kaymakam bey yerinde inceleme yaptı, geçenlerde de Ahmet Metin Genç’e konuyu aktardım. Benim projem sadece Faroz için değil, belediyenin bütçesi ve su kaynaklarının korunması açısından da büyük önem taşıyor. Mahallemizde Osmanlı döneminden kalma birçok çeşme hâlâ akıyor, ancak suyun çoğu boşa gidiyor. Bu çeşmeler tarihi değere sahip ve daha önce restore edilmişti. Örneğin bir çeşmemiz babam doğmadan önce akıyormuş; ben doğdum ve hâlâ kesilmeden akmaya devam ediyor. Aşağıda Faroz Futbol Sahası var. Günde birkaç maç oynanıyor, maçlar bittikten sonra da akşam saatlerine kadar on takım antrenman yapıyor. Buradaki yaklaşık yüz sporcunun duş suyu belediyenin temiz içme suyundan sağlanıyor; yani belediye maliyet üstleniyor, sporcular ücretsiz kullanıyor. Projemle, çeşmelerden akan suyu sahaya taşıyarak hem belediyenin maddi yükünü azaltmayı hem de suyu verimli kullanmayı amaçlıyoruz. Başkan Ahmet Metin Genç de projeye ilgisini belirtti; analizler yapılacak” dedi.
FOROZ İSMİNİN TARİHÇESİ
Muhtar Karaçomak, Faroz’un marka değerine vurgu yaparak, “Bunu Murat Zorluoğlu döneminde de anlatmıştım. Büyüklerimiz bir yer yapıyor ve isim koyuyor; Faroz’un ismini belediye koydu, ben değil. Kültür Park’ta düzenlenen Faroz Futbol Turnuvası da Ali Kemal’lerin zamanından beri devam eden bir organizasyon. Sahil projesi başlamadan önce viyadüklere ‘Ganita–Faroz Sahil Projesi’ yazıldı. Devlet büyüklerimiz ‘Hadi Faroz’a inelim, balık yiyelim’ diyor; ‘Yalı’ya gitmek’ demiyor. Bu da Faroz’un marka olduğunu gösteriyor. Faroz tişörtleri örneğin 50 liradan 450 liraya satılıyor” diye konuştu.
“Faroz bir marka” diyen Karaçomak, Faroz Mahallesi’nin tarihçesiyle ilgili önemli bilgiler aktararak, “Faroz bir marka. Mahallemiz Rum ya da Pontus kökenli değil. Pontuslardan önce burada Hristiyan Kıpçak Türkleri yaşıyordu ve bölgenin adı o dönemde de Faroz’du. Faroz kelimesinin kökeni milattan önce 300 yılına, Mısır uygarlığındaki İskenderiye’deki ‘Pharos’ deniz fenerine kadar uzanıyor. Dünyanın farklı kıyı bölgelerinde ‘Faro’ veya ‘Faros’ olarak kullanılıyor. Osmanlı arşivlerinde Faroz Mahallesi’nin adı 1583 yılında geçiyor ve o dönemde tamamen Müslüman aileler yaşıyordu. Bazı kişiler bunun Pontus’tan geldiğini söylüyor, ama araştırmadan konuşuyorlar. Trabzon’un diğer mahallelerinde kilise veya şapeller vardı; bizim mahallemizde ise Osmanlı döneminden kalma cami ve çeşmeler mevcut. Amacımız, Faroz’un gerçek tarihini hem mahallemize hem de halkımıza doğru şekilde anlatmak” ifadelerini kullandı.
