24 Şubat tarihi Trabzon’un önemli kilometre taşlarından birisidir. Bu tarihin yeni neslin bir kısmı için bir anlam ifade etmemesine karşın, işin aslı incelendiği zaman, 24 Şubat yaklaşık doksan küsur sene önce Trabzon ve bölge halkı için bir bayram ve sevinç günüdür. Çünkü bu tarih göç, ızdırap, açlık, sıkıntı, sıtma ve ölüm dolu günlerin sonu olduğu için, bölge insanın bayram günüdür. 24 Şubat günü, Trabzon insanının özgürlüğün tadını çıkarmaya başladığı ve vatanın ne kadar değerli olduğunu bir kez daha anladığı gündür. 24 Şubat 1918, Trabzon’un Rus işgalinden kurtuluş günüdür.
Ruslar neden Trabzon’u işgal etmişlerdi? Rusların Trabzon’u işgal etmek istemelerinin değişik nedenleri bulunmaktadır. Trabzon, askeri, ekonomik ve stratejik açıdan Anadolu’daki en önemli yerleşim yerlerinden birisidir. Şehrin bu özelliklerinden dolayı Trabzon, her dönemde hâkim güçlerin ilgi odağındadır. Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na dâhil olmasını takiben, 1 Kasım 1914’te Ruslar, Osmanlı Devleti’ne savaş ilan etti. Trabzon’un stratejik konumu, Rusların şehre olan ilgisini arttırmıştı. Rusların Trabzon işgali, Rus ordularının Doğu Anadolu’da çok daha rahat hareket edebilmesi için gerekliydi.
Rus Ordusu, Trabzon’un işgal tarihi olan 18 Nisan 1916’ya kadar farklı zaman dilimlerinde gerek denizden, gerekse karadan şehre yönelik kapsamlı bir askeri operasyon yürüttü. Rus Ordusu, Mart 1916’da Rize’yi ele geçirdi. Rize’nin düşmesini takiben Of’ta şiddetli muharebeler yaşandı. Karada yapılan muharebelerin yanında Rus Donanması, Trabzon sahillerini bombaladı. Yöre halkının kahramanca mücadele etmesine karşın, askeri ve teknolojik açıdan güçlü Ruslar, Nisan 1916’da şehri ele geçirdi.
Trabzon’un işgali öncesi ve sonrasında bölge halkı çok büyük acılar çekti. En büyük sorunlardan birisi açlıktı. Trabzon halkının yaşadığı açlığı gösteren 28 Mart 1917 tarihli bir Başbakanlık Osmanlı Arşivi belgesi, kıtlık sebebiyle fındık küsbelerinden ekmek yapımı için talimat verildiğini göstermektedir. Açlık, hastalık ve savaşın yanında, Trabzon halkında silinmeyecek izler bırakan bir diğer önemli husus ise göç olmuştur. Yöre halkının bir kısmı, Ruslara esir olmaktansa Batıya doğru göç etmeyi tercih etmişti. İnsanlar yanlarına alabildikleri eşyaları ve çocuklarıyla yollara düşerek, Rus işgalinin uzağında olan Ordu ve Samsun bölgelerine göç ettiler. Bu süreçte çok büyük sıkıntılar çekilmiş ve bu sıkıntılar yöre halkının hafızasına kazınmıştır.
Trabzon insanın işgal öncesi ve sonrası yaşadığı sıkıntılardan bir diğeri ise, asırlarca beraber yaşadıkları Rumların bölgede yürüttükleri faaliyetlerdi. Rum çeteleri bölgede Türklere yönelik saldırılarda bulunmakta ve Ruslarla işbirliği yapmaktaydılar. Rusların 18 Nisan’da Trabzon’a girişinde bölgedeki Müslüman olmayanların gösterdikleri sevinç ve Müslümanlara yönelik yaptıkları tacizler Trabzon halkının hafızasından silinmemiştir. Yukarıdaki satırlar, 24 Şubat tarihinin neden önemli olduğunun sadece birkaç göstergesidir. O günlerin tekrar yaşanmaması için, birlik ve beraberlik içinde çalışmalı ve birbiri          mizi daha fazla sevmeliyiz.