Geçen hafta yazımda binlerce yerli ve yabancı turistin Maçka’nın içinden gelip geçtiğini ve ne yazık ki bu ekonomik potansiyeli bir belediye başkanı yüzünden Maçka’nın kullanamadığını ifade edip bunu ekonomiye kazandıracak bir yolun olduğunu size bildirmiştim. Şimdi size bu yolu anlatacağım. Anlatmadan önce sizi tarihte biraz geriye götüreyim.
1925 yılında o zaman ki belediye başkanı, şimdiki belediye başkanından ufku çok çok daha açık ve alçakgönüllü birisi. Onunla gurur duyuyorum. Maçka’nın geleceğini düşünerek tarihi eserleri şimdiki belediye başkanından daha çok önemsediği için Sümela Manastırında bulunan hazinenin kaybolmasını, çalınmasını engellemek ve devletin elinde olması için çaba göstererek yetkilileri 18 Şubat 1925 tarihinde inceleme yapmak için Maçka’ya getirttirir. Şimdiki belediye başkanı için tarihi eserler için neler dendiğini biliyorsunuz!
Trabzon Valiliği ise Trabzon Milli Eğitim Müdürü'nün başkanlığında bir heyet oluşturularak Sümela Manastırında yapılan inceleme ve araştırmada taş duvarlar arasındaki mahzende çok sayıda eşya, edevat ve el yazması kitap bulurlar. Manastırda bulunan definenin listesi:
-Bir adet altın yaldızlı hızma ile kaplanmış bir taç,
-Bir sandık içinde gümüşle altın yaldızlı, üzerinde Rusça yazılar olan, mine ve taşlarla süslenmiş tabak takımı,
-3 kilo 325 gram ağırlığında etrafı kırmızı ve yeşil taşlarla süslü ve etrafı işlemeli gümüş haç ve ayağı,
-350 gr ağırlığında altın yaldızlı gümüş ayaklı kupa,
-8 adet 3’er kilo ağırlığında 7 parça kupa ile bir kaşık,
-2 adet, 1 kilo 150 gram ağırlığında gümüşten mamul kilise şeklinde kahve ve şeker kutuları,
-2 kilo 600 gram ağırlığında gümüş sini,
-1 kg ağırlığında yedi parça gümüş tepsi,
-850 gr ağırlığında gümüş tas,
-600 gr ağırlığında dört adet haç ayağı,
-1 adet sarı haç,
-500 gram ağırlığında 11 adet sapa,
-1 kilo 50 gram ve bir kutu derununda gümüş hırdavat,
-Bir tahta sandık içinde, 2 adet gümüşten Meryem Ana ve haç mühür,
-Bakır muhafaza içinde 3 adet gümüş haç ve mühür,
-Bir adet üzeri taşlı, kırık bir haç (bir tarafında 3, diğer tarafında 5 taş noksan),
-Bir adet zümrüde benzeyen fındık büyüklüğünde bir taş.
Manastırda define halinde bulunan bu eserler Asar-ı Atika Nizamnamesi gereğince Ankara Müzesi'ne gönderilmiştir. Define olarak Sümela Manastırında bulunan bu eserlerin bölgeden Yunanistan'a gönderilen Rumlarla hiçbir ilgisi yoktur; çünkü bu eserler mübadelenin sona ermesinden sonra bulunmuştur.
Burada bulunan definenin Maliye ve Milli Eğitim Bakanlıkları arasında değerlendirilebilmesi için genel vezneye teslimi öngörülmüştür. Ancak bu define içinde bulunan eşyanın Maliye Bakanlığına, eski eser niteliği taşıyan kitap ve diğer asar-ı atikanın ise yalnızca müzelerde muhafaza edilebileceği hususunda ilgililerle gerekli yazışmalar yapılmıştır.
Şimdi size soruyorum. Maçka’yı seven ve hükümeti yirmi beş yıldır iktidarda olan bir belediye başkanı Maçka’ya bu hazineyi getiremez miydi? Dört büyük padişahın Sümela için verdiği fermanları bulamaz mıydı? Maçka Halk Eğitim Binası’nı müzeye dönüştürüp bu eserleri burada sergileyemez miydi? Hadi tarafsız bir akıl ve dürüstlükle söyleyin, bunu yapamaz mıydı? Sümela’ya gelen turistler bu müzeyi görmeden buradan giderler miydi? Bütün turlar bu müzeyi görmek için kışın bile görmeye gelmezler miydi? Hadi söyleyin!
Belediyenin yapacağı iyi bir organizasyonla binlerce turisti Maçka’nın içine sokmuş ve o potansiyeli ekonomiye çevirirsiniz. Ekonomik olarak sıkıntıda olan esnafa bir hediye vermiş olursunuz. Maçka’yı Avrupa için gidip görülen bir turizm merkezine çevirmiş olursunuz. Ama sizin böyle bir derdiniz yok! "O trafik ne olacak?" diye düşünmeyin! Siz buraya kadar gelin, onun çözümü hazır. Merak etmeyin!
Maçka Belediye Başkanımız yeter ki istesin ona çözüm buluruz. Kendini bu konularda yormasın, bu konuları dert edinmesin! O küçük işlerle uğraşsın! "Bana kim oy verdi, kim vermedi? Ona hizmet vermem; istediği yere şikayet etsin. Çöpü alırım, almam; ben bilirim!" O işlerle uğraşsın. Biz ona Maçka’nın geleceği için proje üretir, çözümleriyle sunarız. O bu konularla kendini yormasın. Ben nasıl insanlara zarar veririm. Nasıl onları tehdit ederimle uğraşsın.
Farkı yaratan insandır! Yeter ki fark yaratacak insanı bulalım! Çok şey mi istedim bir Maçkalı olarak? Biran önce Maçka Müzesi açılmalı.
Not: Bu eserlerin nerde bulundukları devletçe tutulan tutanakları ve yazışmaları Sayın Veysel Usta'da mevcuttur. İlgilenecekler Sayın Veysel Usta'ya başvurabilir. İyi ki varsın sevgili hocam!