SİYASETİN YENİ EŞİĞİ VE MUHALEFET İÇİ ÇELİŞKİLER

Türkiye siyaseti yeni bir eşiğe dayanmış durumda. Bu eşikte yalnızca iktidarın ne yaptığı değil, muhalefetin nasıl davrandığı da belirleyici. Çünkü seçim kazanmak, yalnızca iktidarın yanlışlarını anlatmakla mümkün değildir. Muhalefetin kendi içindeki ayrışmaları nasıl yönettiği ve ortak sorunlar karşısında nasıl bir tutum aldığı da sandığın sonucunu etkiliyor.

Ekrem İmamoğlu’nun “birlikte kazanacağız” çağrısı bu açıdan yeniden önem kazanıyor. Bu çağrı, farklı siyasi kimliklerin ve farklılıkların ortak bir demokratik zeminde buluşturulmasını ifade ediyor. Bugün muhalefetin en önemli sorunlarından biri ise enerjisini iktidarla mücadele yerine kendi içinde tüketmesidir.

Muhalefet Muhalefetle Uğraşırsa

İktidar cephesinden “cephe siyasetinden kurtulma” ve siyaseti normalleştirme mesajları gelirken, muhalefet partilerinin birbirlerine yönelik sertleşen söylemleri dikkat çekiyor. Çerçeve yasa tartışmaları bunun somut örneklerinden biri oldu. “Terörsüz Türkiye” sürecinin hukuki zemini olarak sunulan 12 maddelik düzenleme 10 Ağustos 2026’da TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. AKP, MHP, DEM Parti ve CHP destek verirken İYİ Parti karşı çıktı. YENİ Parti yönetimi ise destek yönünde tutum belirledi ancak milletvekillerini serbest bıraktı.

Her partinin bu düzenlemeyi eleştirme, karşı çıkma ve farklı bir tutum alma hakkı vardır. Demokratik siyaset bunu gerektirir. Ancak sorun farklı düşünmek değil, farklılıkları birbirini yıpratma aracına dönüştürmektir. İYİ Parti ve Zafer Partisi’nin bu süreçte Özgür Özel ve YENİ Parti’ye yönelik eleştirileri, muhalefet içindeki gerilimi görünür hale getirdi. Asıl soru şudur: Muhalefet birbirini yıpratarak mı büyüyecek, yoksa farklılıklarını koruyarak ortak demokratik zemini mi genişletecek?

Ortak Zemin

Türkiye’de muhalefetin tek renkli olması gerekmiyor. İYİ Parti ile DEM Parti’nin, Zafer Partisi ile TİP’in, Yeniden Refah ile EMEP’in aynı siyasi çizgide buluşması zaten beklenemez. Ancak farklılıkların üzerinde ortaklaşılabilecek temel değerler var: Hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı, seçim güvenliği, liyakat, temel hak ve özgürlükler, kuvvetler ayrılığı ve etkin Meclis. Bunlar herhangi bir partinin tekelinde değildir. Bu başlıklarda kurulacak işbirliği ideolojik kimliklerden vazgeçmek anlamına gelmez. Aksine demokratik siyasetin zorunlu kıldığı asgari müşterekleri oluşturmak demektir. Çünkü demokrasi, herkesin aynı düşünmesi değil; farklı düşünenlerin aynı hukuk düzeni içinde yaşayabilmesidir.

Eleştiri Başka, Çatışma Başka

İşbirliği eleştirisizlik değildir. Partiler yanlış gördükleri politikalara karşı çıkabilir, kendi programlarını savunabilir. Ancak eleştiri, muhalefet partilerini birbirini tüketen rakiplere dönüştürdüğünde ortak demokratik zemin daralır. Siyaset de ülkenin sorunlarına çözüm üretme yarışından çıkar, “Ben senden daha muhalifim” yarışına dönüşür. Oysa Türkiye’nin ekonomik sorunları, hukuk ve adalet tartışmaları, eğitim, liyakat, gençlerin gelecek kaygısı, emeklilerin geçim sıkıntısı ve üreticinin sorunları ortada. Bu sorunların çözümü, muhalefetin birbirine daha sert sözler söylemesinden geçmiyor.

Yeni Bir Muhalefet Dili

Türkiye’nin ihtiyacı herkesin aynı şeyi söylediği bir muhalefet yerine farklılıklarına rağmen ortak hedeflerde buluşabilen bir muhalefet anlayışıdır.

İYİ Parti kendi çizgisini, Zafer Partisi kendi programını, DEM Parti kendi taleplerini, YENİ Parti kendi politikalarını savunabilir. TİP, EMEP, Yeniden Refah ve diğer siyasi yapılar da kendi seçmenlerine seslenebilir. Ancak hiçbir parti Türkiye’nin tamamını tek başına temsil etmiyor.

Bu nedenle muhalefetin görevi farklılıkları ortadan kaldırmak yerine, farklılıkların demokratik rekabet içinde birlikte var olabileceği zemini kurmaktır. Siyasi rekabet sürmeli; fakat ortak demokratik değerler korunmalı.

Tarihsel Sorumluluk

Bugün siyasi aktörlerin önünde iki farklı siyaset anlayışı bulunuyor: Kısa vadeli parti hesaplarına dayalı rekabet ya da demokratik kurumları güçlendiren siyasal dayanışma. Muhalefetin kendi içindeki rekabet elbette sürecek. Fakat bu rekabet, ortak demokratik zemini yok etmemeli. Çünkü muhalefetin muhalefetle mücadelesi arttıkça, iktidarın karşısındaki siyasal enerji azalıyor.

İmamoğlu’nun “birlikte kazanacağız” çağrısının bugünkü karşılığı da burada aranmalı.

Birlikte olmak aynılaşmak anlamına gelmediği gibi farklılıkları koruyarak ortak bir demokratik gelecek kurabilmek olarak görülmelidir. Siyasetin yeni eşiği tam da budur: Birbirinin rakibi olarak yarışabilmek, birbirinin düşmanı olmadan ortaklaşabilmek. Çünkü siyaset yalnızca iktidarı değiştirme yarışı değildir. Asıl siyaset, değişimden sonra nasıl bir Türkiye kurulacağını bugünden ortaya koyabilmektir.