Dünya, iklim krizine karşı ortak bir gelecek arayışıyla Antalya'da düzenlenecek COP31 Zirvesi'ne hazırlanıyor. On iki gün boyunca devletler hedefler belirleyecek, taahhütlerde bulunacak. Ancak uluslararası diplomasinin kronik sorunu değişmiyor. Kararların görkemiyle uygulamaların cılızlığı arasındaki uçurum giderek büyüyor. Gezegenin kaderi, sonuç bildirilerinin değil, siyasi iradenin samimiyetine bağlı.
Milyarlarca liralık organizasyon bütçeleri, açık büfe sofraları, konaklama giderleri, ulaşımda tüketilen yakıt ve ortaya çıkan atıklar da bu samimiyetin sınavı. Çevreyi korumak adına bir araya gelenlerin kendi tüketim alışkanlıklarını sorgulamaması başlı başına bir çelişki. Ekolojik duyarlılık, kürsüde savunulan ilkelerle günlük hayatın tercihleri arasındaki tutarlılığı gerektirir.
Dünyanın bir başka yüzünde ise Ukrayna'da savaş, Gazze'de yıkım, Sudan'da insani felaket yaşanıyor. Milyonlarca insan için gelecek yüzyılın ikliminden önce yarına sağ çıkabilmek mesele. İnsanlığın trajedisi, henüz doğmamış kuşakların yaşam hakkını tartışırken bugün yaşayanların hayatını koruyamamasında saklı.
Küresel askerî harcamalar trilyonlarca doları bulurken açlık ve susuzluk milyonların kaderi olmaya devam ediyor. Üstelik savaşlar yalnızca insanları öldürmüyor, şehirleri, ormanları, tarım alanlarını ve su kaynaklarını da yok ediyor. Bir tarafta karbon salımını azaltma hedefleri, diğer tarafta bombalarla kirletilen coğrafyalar. Barışı iklim siyasetinden ayrı tutmak, yıkımın nedenlerinden birini görmezden gelmektir.
İklim için aynı masaya oturabilen devletlerin barış konusunda benzer bir irade gösterememesi, uluslararası düzenin en ciddi meşruiyet sorunlarından biri. Diplomatik ve ekonomik gücün savaşları önlemek yerine çoğu zaman stratejik çıkarların gölgesinde kalması, imkânsızlıktan çok siyasi tercihlerin sonucudur. Ortak geleceği savunmak, ortak sorumluluktan kaçma hakkı vermez.
Meselenin yerel yüzü de farklı değil. Trabzon'da Araklı'daki çöp tesisi tartışmaları, Karadeniz'in kirliliği, derelere bırakılan atıklar ve plansız yapılaşma yıllardır çözüm bekliyor. Türkiye'nin birçok kentinde benzer manzaralar yaşanırken küresel çevre hedeflerinin inandırıcılığı da sorgulanıyor. Kendi deresini koruyamayan bir yönetim anlayışının okyanusların geleceği üzerine kurduğu cümleler ister istemez eksik kalıyor.
İklim mücadelesi yaşanabilir bir gezegen, barış ise o gezegende insanca yaşayabilmek içindir. Birini diğerinden bağımsız düşünmek, insanı çevrenin dışında gören sakat bir anlayışın ürünüdür. Yeni bir yıla yaklaşırken dünya, yalnızca doğaya verdiği zararın değil, insan hayatına biçtiği değerin de hesabını vermeli.
Çünkü insanı yaşatmayı başaramayan bir medeniyetin, dünyayı kurtarma iddiası kendi vicdanına karşı açılmış en büyük davadır.
BİRAZ HASSASİYET, BİRAZ HOŞGÖRÜ
16 Kasım Dünya Hoşgörü Günü. Hoşgörü, farklı düşünceleri benimsemek değil, farklılıkların var olma hakkını teslim edebilmektir. Ne var ki saygıyla kayıtsızlık, anlayışla teslimiyet birbirine karıştırılmamalıdır. Her fikrin ifade edilme hakkı vardır ancak hiçbir fikir, başkasının onurunu örseleme ayrıcalığına sahip değildir. İnançlar, değerler ve kişisel hassasiyetler, düşünce özgürlüğünün karşısına dikilmiş engeller değil, birlikte yaşama ahlakının gözetmesi gereken sınırlardır. Medeniyet, aynı düşünenlerin birbirini alkışladığı yerde değil, ayrışanların birbirinin hukukunu koruyabildiği yerde başlar. Çünkü hoşgörü, her şeye göz yummak değil, kimsenin insanlık onurunu ayaklar altına almasına göz açtırmamaktır.
BİRAZ HASSASİYET, BİRAZ HOŞGÖRÜ
16 Kasım Dünya Hoşgörü Günü. Hoşgörü, farklı düşünceleri benimsemek değil, farklılıkların var olma hakkını teslim edebilmektir. Ne var ki saygıyla kayıtsızlık, anlayışla teslimiyet birbirine karıştırılmamalıdır. Her fikrin ifade edilme hakkı vardır ancak hiçbir fikir, başkasının onurunu örseleme ayrıcalığına sahip değildir. İnançlar, değerler ve kişisel hassasiyetler, düşünce özgürlüğünün karşısına dikilmiş engeller değil, birlikte yaşama ahlakının gözetmesi gereken sınırlardır. Medeniyet, aynı düşünenlerin birbirini alkışladığı yerde değil, ayrışanların birbirinin hukukunu koruyabildiği yerde başlar. Çünkü hoşgörü, her şeye göz yummak değil, kimsenin insanlık onurunu ayaklar altına almasına göz açtırmamaktır.